PROBLEMEN OPLOSSEN

Waarom loopt mijn horloge voor of achter?

Elk mechanisch horloge loopt een beetje voor of achter. Wijkt het jouwe meer af dan normaal, dan zit er bijna altijd een van een handvol oorzaken achter.

Weet eerst wat normaal is. Een gecertificeerde chronometer wordt getest om binnen −4 en +6 seconden per dag te blijven, en andere uurwerken hebben ruimere toleranties: de 4R36 van Seiko bijvoorbeeld is gespecificeerd op −35 tot +45 seconden per dag. Een horloge dat binnen zijn tolerantie blijft, is een gezond horloge. Een verandering in hoe het loopt, verdient een nadere blik.

1. Magnetisme

De meest voorkomende oorzaak van een horloge dat plotseling flink voorloopt, vaak tientallen seconden of zelfs minuten per dag. Gemagnetiseerde windingen van de haarveer kleven aan elkaar, waardoor de onrust sneller slingert. Luidsprekers, hoezen van laptops en tablets, magnetische tassluitingen en telefoonaccessoires kunnen het allemaal veroorzaken. Een horlogemaker kan een horloge in een paar minuten demagnetiseren, en uurwerken die gebouwd zijn om magnetisme te weerstaan, hebben er veel minder last van.

2. Positie

Een horloge loopt net iets anders met de wijzerplaat boven, onder en de kroon in elke richting. Ligt het elke nacht op dezelfde manier, dan telt de gang van die positie op. Sommige eigenaars maken daar gebruik van: loopt een horloge voor, dan leggen ze het 's nachts in de positie waarin het het langzaamst loopt. Een test in zes posities laat zien welke dat is.

3. Weinig energie

Tegen het einde van de gangreserve daalt de amplitude van een uurwerk en verandert de gang. Een horloge dat maar kort wordt gedragen, of dat elke nacht leegloopt, houdt de tijd minder regelmatig bij dan een horloge dat goed opgewonden blijft.

4. Schokken en temperatuur

Een harde klap kan de onrust of de haarveer verstoren en de gang of de slagfout veranderen. Moderne haarveerlegeringen houden het effect van temperatuur klein, maar een horloge kan in een warme auto nog steeds iets anders lopen dan om een koude pols.

5. Een uurwerk dat aan onderhoud toe is

In de loop der jaren verouderen de oliën, daalt de amplitude en wordt de gang minder stabiel. Een langzame achteruitgang over maanden, in plaats van een plotselinge verandering, wijst op onderhoud.

6. Bijstelling

Sommige horloges lopen vanaf het begin gewoon iets voor of achter, binnen hun tolerantie. Een horlogemaker kan het uurwerk bijstellen om de gang dichter bij nul te brengen.

Achterhalen welke het is

  1. Meet de gang per dag een paar dagen lang met Tijdcontrole en noteer hoe je het horloge droeg of liet rusten.
  2. Loopt het plotseling flink voor, denk dan eerst aan magnetisme.
  3. Controleer met een timegrapher de amplitude bij een volledig opgewonden horloge. Een lage amplitude wijst op energie of onderhoud; een gezonde amplitude met een grote gangafwijking wijst op magnetisme of bijstelling.
  4. Doe een test in zes posities om te zien of één positie ver van de andere afwijkt.

Meer over nauwkeurigheid